Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim petrol fiyatlarını 150 dolara yükseltebilirken, enerji devlerinin 2025’teki kar kayıpları yeni yatırımları şekillendiriyor.
Energy Intelligence Group Petrol Piyasaları Ekonomisti Julien Mathonniere, Hürmüz Boğazı’nda süren gerilimin petrol fiyatlarını bu yıl varil başına 150 dolara kadar çıkarabileceğini belirtti. Küresel enerji şirketleri 2025’te ortalama yüzde 10,9 kar düşüşü yaşarken, bu jeopolitik riskler yeni yatırım kararlarını ve portföy çeşitlendirme stratejilerini yeniden şekillendirecek. Mathonniere, çatışmanın uzaması durumunda fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının devam edeceğini vurguladı.
Mathonniere, gerilimin kısa sürede yatışması halinde 2026’da Brent petrolün varil başına ortalama 81 dolar seviyesinde dengeleneceğini öngördü. Ancak çatışmanın uzaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda fiyatların 150 dolar seviyesine yükselebileceği uyarısında bulundu. Uzman, yüksek petrol fiyatlarından faydalanmanın bazı yapısal kısıtları olabileceğine işaret etti. Mevcut yüksek fiyatların şirket karlılığını artırdığını, ancak daha sert sıçramalar için fiyatların varil başına 120 dolar veya üstüne çıkarak uzun süre bu seviyede kalması gerektiğini ifade etti.
Uluslararası petrol şirketleri, son yıllarda cazip mali koşullar nedeniyle Körfez bölgesine yönelmişti. Mathonniere, son gelişmelerin yeni yatırımlar için risk-getiri dengesi ile portföy çeşitlendirme stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesine yol açacağını aktardı. Orta Doğu’daki savaşın petrol piyasası tarihinin en büyük arz kesintisine yol açmasıyla Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) aldığı 400 milyon varillik acil stok salımı kararının piyasaya etkisinin sınırlı kalacağını belirtti. Bu miktarın yıllık bazda günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde bir katkıya denk geldiğini kaydetti.
Hürmüz kaynaklı arz açığını kapatmak için günlük yaklaşık 10 milyon varil ek üretime ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Mathonniere, boğazın hızla yeniden açılmaması durumunda arzın ciddi şekilde yetersiz kalacağını vurguladı. Energy Intelligence verilerine göre, Körfez’den yapılan ham petrol ihracatı günlük 7 milyon varilin altında kalarak savaş öncesi günlük 18 milyon varil seviyesinin yüzde 40’ından daha azına geriledi. Irak-Türkiye petrol hattının yeniden açılması fiyatları bir miktar düşürse de günlük en fazla 200 bin varillik katkı sağlayarak Hürmüz kaynaklı açığın yalnızca yüzde 1’ini telafi edebildiğini ekledi.
Büyük petrol şirketlerinin 2025’teki karlarında yüzde 10,9’luk bir düşüş yaşandı ve toplam kar yaklaşık 220 milyar dolara geriledi. Bir önceki yıl aynı dönemde bu şirketler yaklaşık 247 milyar dolar kar elde etmişti. Mathonniere, 2025’te petrol şirketlerinin karlarındaki gerilemenin temelinde düşük fiyatların yattığını belirtti. Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre Brent petrolün geçen yıl varil başına ortalama 68,2 dolar seviyesinde gerçekleşmesi, yıllık bazda yaklaşık yüzde 15’lik bir düşüşe işaret etti.
Petrol fiyatlarındaki düşüşün yanı sıra, artan sermaye maliyetleri, OPEC varillerinin geri dönüşüyle oluşan arz fazlası, zayıflayan talep artışı ve baskı altındaki rafinaj marjları da şirket bilançolarını olumsuz etkiledi. Mathonniere, OPEC+ politikalarının fiyatları desteklemekte yetersiz kaldığını söyledi. Kesintiler fiyatları yukarı taşımayı hedeflese de bazı ülkelerin aşırı üretimi ve arzın kademeli geri dönüşü piyasayı gevşetti. Bu durum, fiyat düşüşünü derinleştirerek şirketlerin karlarındaki gerilemenin ana faktörü oldu. Zayıf talep, artan OPEC dışı arz ve düşük rafinaj marjları da bu baskıyı artırdı.
2025’te Saudi Aramco’nun karı yüzde 5,1 düşerek 104,7 milyar dolara, ExxonMobil’in karı yüzde 14,5 azalarak 28,8 milyar dolara indi. Shell yüzde 21,9’luk düşüşle 18,5 milyar dolar, TotalEnergies yüzde 14,7 azalışla 15,6 milyar dolar, Chevron yüzde 30,3 kayıpla 12,3 milyar dolar ve ConocoPhillips yüzde 13,5 düşüşle 8 milyar dolar kar açıkladı. bp’nin karı yüzde 25,7 düşüşle 7,5 milyar dolara, Equinor’un karı yüzde 30,4 azalışla 6,4 milyar dolara ve Eni’nin karı yüzde 5,6 azalışla 5,7 milyar dolara geriledi. Schlumberger yüzde 24,4 kayıpla 3,4 milyar dolar, Baker Hughes yüzde 13,3 azalışla 2,6 milyar dolar ve Halliburton yüzde 48,8 düşüşle 1,3 milyon dolar kar bildirdi.
Yorum Yap