Yer bilimciler Doğu Afrika’daki yer kabuğunun inceldiğini ve kıtanın yarılma sürecinin tahmin edilenden erken ilerlediğini belirtiyor. Bu durum, Afrika’nın ikiye ayrılacağı yeni bir okyanusun oluşumunu hızlandırıyor.
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun sanılandan daha ince olduğunu ve kıtanın yarılma (rifting) sürecinin beklenenden daha ileri bir aşamada olduğunu bildirdi. Bu jeolojik süreç, Afrika kıtasının coğrafyasını kalıcı olarak değiştirecek.
Araştırmacılar, Kenya ve Etiyopya’daki Turkana Yarığı’nda yaptıkları sismik ölçümleri analiz ederek yer kabuğunun kalınlığını belirledi. Kenarlarda ortalama 35 kilometre olan kabuk kalınlığının, yarığın merkezinde 13 kilometreye kadar indiği tespit edildi.
Yer kabuğunun 15 kilometrenin altına düşmesi, jeolojide ‘boyun verme’ (necking) olarak adlandırılan ve kıtanın ayrılmasının kaçınılmaz olduğunu gösteren aşamaya girildiğini kanıtlıyor. Zayıflayan kabuk, yarılma sürecini hızlandırıyor.
Bu sürecin bir sonraki aşamasında magma yüzeye çıkarak yeni bir deniz tabanı oluşturacak. Hint Okyanusu’ndan gelen suların bu havzayı doldurmasıyla Afrika levhası, batıdaki Nubya levhası ve doğu kıyısı ile Madagaskar’ı kapsayan Somali levhası olmak üzere ikiye ayrılacak.
Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan ‘boyun verme’ safhası, bölgedeki tortu birikimini hızlandırarak o dönemde yaşayan canlıların kayıtlarının günümüze ulaşmasını sağladı. Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, bölgedeki paleoantropolojik kayıtların oluşmasında tektonik değişimlerin temel rol oynadığını ortaya koyuyor.
Yorum Yap