İleri evre over kanseri hastalarında HIPEC yönteminin uygulama şartları

İleri evre over kanseri tanısıyla cerrahiye hazırlanan bireyler için sıcak kemoterapi, tümörlerin cerrahi yolla temizlenmesinin ardından mikroskobik hücreleri hedefleyen tamamlayıcı bir seçenek sunuyor.

Cerrahi başarı ve tümörün temizlenme prensibi

Tıbbi adıyla over kanseri olan bu hastalık karın zarına ve çevre organ yüzeylerine tutunabildiği için cerrahi müdahale yalnızca yumurtalık bölgesiyle sınırlı kalmıyor. Sürecin biçimlenmesinde tümörün dağılımı, biyolojik yapısı ve bireyin fiziki direnci birlikte ele alınıyor. Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, HIPEC yönteminin her koşulda rutin bir uygulama olmadığını, sadece uygun profildeki bireylerde ve operasyonun doğru anında cerrahiyi tamamlayıcı olarak kullanılabileceğini açıklıyor.

Ameliyatın temel felsefesini anlatan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, gözle görülen bütün kitlelerin hastanın güvenliği korunarak çıkarılmasını amaçladıklarını şu sözlerle dile getiriyor: “Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”

Kanserin cerrahi müdahalesinde uygulanan hipertermik intraperitoneal kemoterapi tekniği, özel ısıtılmış ilaçlı sıvının ameliyat sürerken belirli bir zaman aralığında karın içinde dolaştırılması mantığına dayanıyor. Cerrahinin ardından geride kalabilecek mikroskobik tümör yapılarını yok etmeyi hedefleyen işlemde, ilaç cinsi, sıvı sıcaklığı ve temas müddeti tedavi standartlarına göre düzenleniyor.

Uygulama sınırları ve bilimsel kanıtlar

Yöntemin sınırlarına değinen Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yanlış bilinenleri şu şekilde düzeltiyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”

Bilimsel kanıtlar, cerrahi öncesinde kemoterapi almış seçilmiş evre III epitelyal over kanseri tanılı vakalarda yöntemin etkili olduğunu ortaya koyuyor. Bu hasta grubuyla yürütülen OVHIPEC-1 çalışması, operasyona sıcak kemoterapi dahil edilmesinin nüksü ötelediğini ve yaşam süresini artırdığını gösteriyor. Kanserin ilk kez nüksettiği, platin içerikli tedaviden fayda gören ve kitleleri operasyonla bütünüyle temizlenen bireylerde de benzer yaşam süresi katkıları saptanıyor. Bununla beraber, nüks grubunda ağır yan etki riskleri görüldüğü için kararın fayda ve zarar dengesi gözetilerek verilmesi gerekiyor.

Uygulamanın genel bir kural gibi değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Kahramanoğlu, böbrek sağlığı, genel kondisyon ve planlanan operasyonun ölçeğinin belirleyici olduğunu kaydediyor. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi ilaç tedavisi gören, genel durumu ve böbrek fonksiyonları elverişli evre III vakalarda bu seçeneğin gündeme gelebileceğini doğruluyor. Süreci anlatan Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz.” diyor.

Tedavi adımları ve ekip koordinasyonu

İlerlemiş evrelerde bazı bireylerde cerrahiye öncelik tanınırken, bazılarında tedaviye kemoterapiyle başlanması tercih edilebiliyor. Bu kararın jinekolojik onkoloji hekimliği tarafından değerlendirilmesi gerekiyor. Kapsamlı operasyonlar, cerrahinin yanında anestezi, yoğun bakım ve medikal onkoloji uzmanlarının eş güdümünü şart koşuyor.

Bütüncül yaklaşımın vazgeçilmez olduğunu hatırlatan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, değerlendirmesini şu ifadelerle bitiriyor: “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır.”